Baza wiedzy

Informację na temat boreliozy i jej leczenia

Borelioza to choroba zakazna wywołana przez bakterię należącą do krętków:

Borrelia burgdorferi, Borrelia garinii, Borrelia afzelii, Borrelia japonica, przenoszona na człowieka i niektóre inne zwierzęta przez kleszcze z rodzaju Ixodes.Borrelia jest bakterią o kształcie spiralnym, znanym jako krętek (łac.Spirochaetes), która przenika do systemu krwionośnego człowieka.

Nie rozpoznana może mieć przebieg przewlekły i dotyczyć może różnych narządów, skóry, stawów, układu nerwowego.

Borrelia w stanie zagrożenia może zmienić się w cystę albo przyjąć formę bez sćiany komórkowej. Jest to mechanizm przetrwania bakterii, który dodatkowo utrudnia zrozumienie zachodzących procesów oraz skuteczne leczenie.

Kleszcze zamieszkują niemal wszystkie miejsca na ziemi. Obecnie znamy 900 gatunków, z czego w Polsce żyje 19. W Europie około 70 gatunków. Podczas swojego życia przechodzą przemiany. Z jaj wylęgają się maleńkie larwy, które linieją do stadium większej nimfy.Opita nimfa linieje do stadium dorosłego -samca lub samicy.Samica również pije krew aby mogła dojrzeć i złożyć po zapłodnieniu przez samca jaja. Kleszcze są odpowiedzialne za przenoszenie wiele chorób , m. in. boreliozy, kleszczowego zapalenia mózgu, chorób odkleszczowych. Mogą przyczynić sie do wstrząsu anafilaktycznego.Najlepiej czują się w lasach mieszanych, liśćiastych, na łąkach.Ponadto są mieszkańcami parków, zieleńców, działek. Kleszcz obrzeżek gołębień to kleszcz, którego żywicielem są gołębie i inne ptaki .in. jaskółki, wróble, a nawet ptactwo domowe.Mogą występować w kurnikach, gołębnikach, a także na strychach czy poddaszach mieszkań w centrum miast. Gdy nie ma ich naturalnego żywiciela, wygłodniałe pasożyty mogą przedostawać się do mieszkań i atakować ludzi. Kłują boleśnie, a świąd utrzymuje się dość długo. Mogą przenosić krętki Borelia anserina oraz zarazki gorączki Q, paraduru gołębiego oraz piroplazmozę ptasią. Gatunek ten aktywny jest głównie w nocy.
Kleszcz kiedy znajdzie swojego żywiciela, nie wgryza się od razu. Najpierw wędruje po ciele poszukując miesca, gdzie skóra jest delikatniejsza. Lubi mniej dostępne miejsca. U ludzi zwykle są to miejsca za uszami, szyja, okolica pachwin, brzuch, doły łokciowe, doły kolanowe. U dzieci kleszcze często osadzają się na głowie lub w jej okolicach.
Kleszcza usuwamy wyłącznie mechanicznie za pomocą wąskich szczypczyków,pensety którymi należy go uchwycić jak najbliżej skóry. Aby postępowanie było skuteczne, należy usuwać kleszcza ze stałym, zdecydowanym ruchem wzdłuż osi wkłucia. Miejsce po usunięciu kleszcza należy przemyć środkiem odkażającym, a ręce starannie umyć. Podczas zabiegu nie wolno wykonywać ruchów obrotowych, które sprzyjają oderwaniu tułowia lub wręcz jego zmiażdżeniu.
Jeśli nie jesteśmy pewni czy będziemy umieli właściwie usunąć kleszcza należy udać sie do lekarza.


Nie należy kleszcza:
• wyciągać „gołymi” palcami,
• rozgniatać, zgniatać,
• wyciskać,
• smarować tłuszczem, masłem, benzyną, środkami dezynfekującymi,
• przypalać

Wszystkie te czynności, prowadząc do „dławienia się” kleszcza, spowodują, że będzie on wypluwał swoją ślinę i zawartość układu pokarmowego do rany, a wraz z nią wszystkie drobnoustroje, które dostaną się do rany.
Należy unikać miejsc, w których bytują. Nie zawsze jest to możliwe dlatego należy posiać odpowiednio zabezpieczone ubranie , spryskane środkami odstraszającymi kleszcze, zawierającymi DEET lub Permetrynę. Należy też uważać na odsłonięte fragmenty skóry np. Miedzy spodniami a skarpetą.
Najlepiej z dala od przydrożnych traw i krzaków.
Mimo tych środków ostrożności po powrocie do domu trzeba uważnie obejrzeć całe ciało.
Borelioza jest najczęściej występującą chorobą transmisyjną w Europie, w tym również w Polsce.
W ostatnich latach obserwuje sie stały wzrost częstotliwośći jej występowania. Wzrost zachorowań na boreliozę i choroby odkleszczowe jest związany m.in. z narastającymi zmianami klimatycznymi, a także wpływem człowieka na środowisko.
Raporty epidemiologiczne w roku 2016 odnotowały rekordową liczbę zachorowań na boreliozę.
21 220 stwierdzonych oficjalnie przypadków, to o prawie 56 % więcej niż zostało zarejstrowanych w roku 2015 (13 625) i dziesięciokrotnie więcej niż na początku tego wieku.
W boreliozie wyróżnia się poszczególne stadia infecji. Choroba charakteryzuje sie poprzez takie cechy jak czas trwania zakażenia, umiejscowienie rozsiewu w oranizmie, stopień w jaki stała się ogólnoustrojowa, jak również rodzaj objawów, które powoduje.
Przyjęty pogląd, że istnieją trzy stadia boreliozy wg. Stephena Buhnera jest nieco uproszczony, ponieważ przebieg choroby znacząco różni się u różnych osób. Pozne stadium może zdarzyć się w przeciągu kilku miesięcy od zainfekowania, a u niektórych ludzi staje się to po upływie lat. Niewiele ludzi doświadcza klarownego rozgraniczenia wymienionych trzech stadiów zakażenia. Borrelie w niecałe trzy dni po zakażeniu są już obecne w wodnistych cieczach oka i centralnym systemie nerwowym (Buhner).

Przyjęte trzy stadia boreliozy:

Etap infekcji zlokalizowanej:

• Rumień wędrujący (rumień pełzający, erythema migrans) – jest najczęstszym objawem boreliozy W ciągu 1–3 tygodni od ukłucia kleszcza w miejscu ukąszenia pojawia się pojedyncza rumieniowa plama lub grudka na skórze, która szybko ulega powiększeniu z centralnym przejaśnieniem. Nie występuje we wszystkich przypadkach choroby(jest nieobecny do 20% zakażeń). Rumień najczęściej jest zlokalizowany na skórze kończyn dolnych i tułowia, co jest związane z lokalizacją ukłucia. W nietypowym przebiegu zmianie może towarzyszyć powiększenie lokalnych węzłów chłonnych.
• Naciek limfocytarny (chłoniak limfocytowy skóry, limfocytoma, borrelia lymphocytoma) – przebiega jako niebolesny czerwony guzek, najczęściej na małżowinie usznej, mosznie, brodawkach sutkowych)
• Objawy grupopodobne, gorączka, ogólne rozbicie, bolesność mieśni, bóle głowy
Rumień wędrujący, naciek limfocytarny oraz zanikowe zapalenie skóry (acrodermatitis chronica atrophicans) są patognomoniczne, to znaczy wystarczające do rozpoznania choroby

Borelioza wczesna rozsiana

• Nawracające zapalenie stawów – ujawnia się od 2 tygodni do 2 lat od wystąpienia pierwszych objawów boreliozy. Przebiega pod postacią nawracających kilkutygodniowych epizodów bólu i obrzęku stawów. Zapalenie zwykle dotyczy jednego lub rzadziej dwóch stawów i obejmuje duże stawy: kolanowe (najczęściej, łokciowe, skokowe, rzadziej inne. Przebieg asymetryczny Każde kolejne zaostrzenie jest coraz łagodniejsze aż do ustąpienia dolegliwości. U niektórych pacjentów przechodzi w stan przewlekły.
• Objawy neurologiczne
• u wielu chorych pojawiają się palące bóle oraz odbiegające od normy wrażenia czuciowe skóry.
• Objawy podrażnienia lub limfocytarnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i nerwów obwodowych. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych ma przebieg łagodny, jedynym objawem choroby może być ból głowy.
• Zapalenie nerwów czaszkowych – w stadium wczesnym najczęściej porażenie nerwu twarzowego, czasem dwustronne, może mieć nawracający przebieg.
• Zapalenie mięśnia sercowego. Stosunkowo rzadkie. Ujawnia się w postaci zaburzeń przewodnictwa jako blok przedsionkowo-komorowy o różnym stopniu. Przebiega bezobjawowo

Borelioza późna przewlekła

• Nawracające zapalenie stawów – ujawnia się od 2 tygodni do 2 lat od wystąpienia pierwszych objawów boreliozy. Przebiega pod postacią nawracających kilkutygodniowych epizodów bólu i obrzęku stawów. Zapalenie zwykle dotyczy jednego lub rzadziej dwóch stawów i obejmuje duże stawy: kolanowe (najczęściej, łokciowe, skokowe, rzadziej inne. Przebieg asymetryczny Każde kolejne zaostrzenie jest coraz łagodniejsze aż do ustąpienia dolegliwości. U niektórych pacjentów przechodzi w stan przewlekły.
• Uporczywe poważne zajęcie neurologiczne
• Objawy podrażnienia lub limfocytarnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych i nerwów obwodowych. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych ma przebieg łagodny, jedynym objawem choroby może być ból głowy.
• Zapalenie nerwów czaszkowych – w stadium wczesnym najczęściej porażenie nerwu twarzowego, czasem dwustronne, może mieć nawracający przebieg.
• Zapalenie mięśnia sercowego jest stosunkowo rzadkie. Ujawnia się w postaci zaburzeń przewodnictwa jako blok przedsionkowo-komorowy o różnym stopniu.
• Zanikowe zapalenie skóry – ujawnia się wiele lat po zakażeniu, najczęściej występuje na kończynach dolnych u osób w podeszłym wieku. Jest najczęstszym powikłaniem późnym boreliozy. Zmiany początkowo mają charakter zapalny o zabarwieniu sinoczerwonym, niesymetrycznie rozmieszczone. Mogą występować ogniska wzmożonej pigmentacji oraz teleangiektazje. Z czasem dochodzi do zmian zanikowych ze ścieńczeniem skóry z widocznym poszerzeniem żył. Zmianom często towarzyszą parestezje i ból stawów.
• Neuroborelioza – występuje u 10-15% nieleczonych pacjentów:
• polineuropatia obwodowa – występują zaburzenia czucia i porażenia nerwów obwodowych
• zapalenie korzeni nerwowych i nerwów obwodowych,
• zaburzenia funkcji poznawczych i pamięci.
• Przewlekłe zapalenie stawów, rzadko trwałe uszkodzenie.
• Łagodne zapalenie mięśni, ścięgien, kaletek maziowych[.
Biofilm jest polisacharydową strukturą, która może być wytwarzana przez bakterie takie jak Borrelia. Bakterie tworzące biofilmy sa znacznie bardziej odporne na działanie antybiotyków i innych środków przeciwbakteryjnych. Biofilm powstały na skutek Borrelli zapewnia krętkom wewnętzną ochronę to sprawia , że krętki stają sie trudniejsze do namierzenia dla układu odpornościowego. Drogi zakażenia
Wg. wielu publikacji, poza ukłuciem kleszcza, możliwe są jeszcze następujące drogi zakażenia:
- seksualna
- wrodzona czyli z matki na poczęte dziecko
- drogą transfuzji
- poprzez karmienie piersią

Naukowcy nie są jednak zgodni, czy są to pewne drogi szerzenia się boreliozy. I tak np. krętki boreliozy znajdowano w spermie czy pępowinie. Wg. ILADS nalezy przebadać czy to partnera seksualnego czy dziecko poczete i narodzone z chorej na boreliozę matki

Istnieje szereg objawów boreliozy, wymienione poniżej nie wyczerpują możliwości
Często początek objawów są stany towarzyszące grypie; osłabienie, bóle głowy, gorączka.Jednym z najczęstszych objawów są objawy stawowe, kardiologiczne i neurologiczne. Objawy stawowe boreliozy mogą mieć różne nasilenie. Chorzy na boreliozy z łagodnym przebiegiem postaci kardiologicznej mogą nie odczuwać żadnym objawów. Mogą jednak wystąpić takie objawy dusznośći, zmniejszona tolerancja wysiłkowa, kołatnie serca czy symptomy prawo -lub lewokomorowej niewydolonośći.

Zakres objawów neurologicznych jest dość szeroki, pojawić się mogą :

fibromialgia
• drżenia mięśni
• przeczulice
• parestezje
• bóle korzeniowe
• niedowład wiotki
• zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych lub zapalenie mózgu
• drgawki
• porażenie nerwów czaszkowych
• problemy z koncentracją i pamięcią
• objawy encefalopatii, czyli zaburzenia intelektu (otępienia


Chodź nie jest to temat powszechnie znany, to faktem jest iż w około 80% przypadków zakażenia krętkiem borrelli roznoszonym przez kleszcze i powodującymi chorobę zwaną Borelioza, dochodzi również do zakażenia innymi drobnoustrojami chorobotwórczymi. Kleszcze są pasożytami, zawierającymi cały szereg patogenów, a Borelioza to tylko jedna z wielu chorób, które roznoszą.
W związku z tym, istnieje duże prawdopodobieństwo, że podczas zarażenia Boreliozą dostajemy w „pakiecie” jedną lub kilka innych schorzeń których przyczyny są ciężkie do zdiagnozowania ponieważ objawy „podszywają się” pod inne choroby bądź też w ogóle nie wykazują żadnych charakterystycznych objawów. Gdy jednak uda się wykryć i poprawnie zdiagnozować chorobę, leczenie często jest równie trudne i długotrwałe jak leczenie samej boreliozy. Do tego jak ważne jest znalezienie dobrego specjalisty oraz wykonanie kompleksowych badań, chyba nie trzeba nikogo przekonywać. Poniżej natomiast zamieszczamy przegląd podstawowych chorób, które są najczęstszymi następstwami po ukąszeniu stawonogów.

Riketsjozy są to ostre choroby gorączkowe wywołane przez grupy bakterii zwanych Riketsjami. Do niedawna problem zakażeń dotykał jedynie kraje Afrykańskie, Ameryki Środkowej oraz południowej Europy, jednak ocieplający się klimat sprawił, że warunki do rozwoju tych chorób zaczęły sprzyjać również w Europie Środkowej, w tym w Polsce. Spośród wielu schorzeń jakie wywołują riketsje wyróżnić można; Gorączka plamista Gór Skalistych, Tyfus, Dur plamisty, Ospa Riketsjowa, Gorączka Q, Gorączka Wołyńska. W naszym kraju chorobą z grupy Riketsjoz roznoszoną przez kleszcze jest Gorączka plamista Gór Skalistych oraz rzadziej Gorączka Q. Charakterystycznymi objawami tych chorób są: bardzo wysoka temperatura ciała sięgająca ok. 40oC oraz krwotoczna plamista wysypka pojawiająca się początkowo w okolicy nadgarstków i stawów skokowych a następnie rozprzestrzenia na resztę ciała. Niekiedy towarzyszą temu bóle mięśni, bóle głowy, wymioty i brak apetytu. Riketsjozy są to jedne z groźniejszych chorób występujących jako koinfekcje do boreliozy gdyż nie włączenie leczenia w odpowiednio krótkim czasie mogą być śmiertelne.
inaczej zwana też chorobą kociego pazura. Choroby z tej grupy wywołane są bakteriami z grupy Bartonella pokrewnymi do riketsji. Uważa się, że Bartonella są jednymi z drobnoustrojów najczęściej występującymi w kleszczach. Bartonelloza występująca jako koinfekcja z boreliozą często wzmacnia jej objawy np. nasila bóle stawowe ale też powoduje inne dolegliwości charakterystyczne tylko dla niej. Najczęściej objawy zakażenia tym patogenem mają charakter zaburzeń centralnego układu nerwowego m.in.: uczucie rozdrażnienia, stany lękowe, bezsenność, roztrzęsienie, zaburzenia czucia skórnego, a nawet zmiany zachowań. Dodatkowo częstymi objawami są gorączka, nieżyty i bóle żołądkowe, powiększone węzły chłonne, bolesne guzki na skórze i podłużne zaczerwienione wysypki skórne, przypominające wyglądem rozstępy. Niekiedy wystąpić może również ból i palenie skóry oraz poranne bóle stóp, a w skrajnych przypadkach również napady padaczkowe. Chore na Bartonellozę należy również podejrzewać osoby długo zmagające się z boreliozą, które wykazują objawy podejrzanych zmian zachowań i zaburzeń psychicznych.
Babeszjoza choroba wywołana przez pierwotniaki z rodzaju Babesia. Są to patogeny, które atakują erytrocyty i wymagają pierwszorzędnego zastosowania odrębnego leczenia gdyż nie są wrażliwe na leki zwalczające boreliozę. Liczba zachorowań na babeszjozę nie jest duża ale z roku na rok wzrasta. U wielu osób choroba te przechodzi bezobjawowo lub wykazuje podobne objawy jak przy przeziębieniu lub często myli się je z objawami boreliozy. Zdarzają się natomiast przypadki, kiedy choroba przybiera cięższą postać nawet zagrażając życiu. U takich osób oprócz gorączki i dreszczy występuje niedokrwistość, niski poziom płytek krwi oraz leukopecynia, powiększona śledziona i wątroba. Zatem na tę chorobę powinny szczególnie uważać osoby z obniżoną odpornością gdyż u nich może mieć ona o wiele cięższy przebieg.
Anaplazmoza granulocytarna lub też Erlichoza, wywołana bakteriami Anaplasma phagocytophium. Wg. różnych statystyk lekarskich w zależności od obszaru występowania od 5 do 50% kleszczy są nosicielami tej choroby. Bakterie Anaplasma atakują szpik kostny i namnażają się wśród białych krwinek powodując zaburzenia ich liczebności we krwi (Leukopenia), a niekiedy również małopłytkowość (Trombocytopenia). W większości przypadków przebiega bezobjawowo. Zdarzają się jednak sytuacje, w których wykazuje objawy podobne do grypy: gorączka, kaszel, bóle stawowo mięśniowe, bóle głowy, ciągłe uczucie zmęczenia. Nie należy lekceważyć objawów tej choroby chodź są one bardzo zbliżone do objawów boreliozy jednak w szczególnych jednak przypadkach, anaplzamoza może doprowadzić do groźnych powikłań, a nawet śmierci. Do osób szczególnie narażonych na ostry przebieg tej choroby są osoby z obniżoną odpornością i osoby starsze.
Kleszczowe Zapalenie Mózgu, to choroba atakująca ośrodkowy układ nerwowy. Powoduje ją wirus z grupy Flaviviridae. Zachodzi w dwóch stadiach chorobowych: w pierwszym stadium patogeny tej grupy rozwijają się w komórkach skóry oraz węzłach chłonnych, a następnie dostają się do naczyń krwionośnych zakażając przy tym inne komórki w organizmie. Trwa to od 1 do 8 dni i nie wykazuje żadnych groźnych objawów lub są to grypopodobne dolegliwości jak gorączka, bóle głowy i nudności. Drugie stadium chorobowe rozwija się po około 8-30 dniach, kiedy wirusy docierają do ośrodka układu nerwowego atakując komórki śródbłonkowe naczyń mózgowych, a w efekcie końcowym również komórki nerwowe mózgu. Czasem zdarza się u niektórych zakażonych, że choroba samoistnie zostaje zwalczona już w pierwszym stadium, jednak w pozostałych przypadkach choroba przechodzi w fazę drugą powodując gwałtowne pogorszenie samopoczucia. Następuje nasilenie wszystkich dotychczasowych objawów, gorączka sięga 40oC, nasilają się bóle głowy, nudności, wymioty, bóle mięśniowo-stawowe. Dodatkowo dochodzą dolegliwości oponowe, które w zależności od nasilenia przebiegu choroby mogą mieć różny charakter.
Najłagodniejszą formą drugiego stadium chorobowego jest postać oponowa. Zachodzi ona w około 50 % przypadków i jej objawy ustępują po 7 – 14 dniach. Formą średnio nasiloną jest postać oponowo – mózgowa gdzie następują takie objawy jak zaburzenia pamięci i koncentracji, rozdrażnienie, zaburzenia świadomości a w niektórych przypadkach nawet porażenie nerwów czaszki i mięśni oddechowych. Najcięższą formą KZM jest postać oponowo-mózgowo-rdzeniowa. Występuje u około 10% chorych i objawia się niekiedy porażeniem mięśniowym, utratą władzy nad kończynami, trudnościami z oddychaniem, a w wielu przypadkach kończy się śmiercią.
Leczenie zaawansowanej choroby KZM jest długotrwałe i intensywne, a jej skutki nie jednokrotnie nie ustępują całkowicie.

jest to bakteryjna choroba zakaźna układu pokarmowego. Bakterią chorobotwórczą pałeczki z grupy Yersinia, z których 3 gatunki są szkodliwe dla człowieka (Yersinia pestis, Yersinia paratuberculosis, Yersinia enterocolitica). Chodź bakteriami tej grupy najczęściej zarazić się można drogą pokarmową nie wyklucza się zarażenia na drodze ukłucia przez kleszcza nosiciela. Objawami tej choroby są podobne do objawów grypy żołądkowej: biegunka, wymioty, gorączka, bóle brzucha i głowy. U niektórych chorych występuje również zapalenie jelita cienkiego lub okrężnicy a nawet zapalenie węzłów chłonnych w jamie brzusznej powodujące silne bóle w prawej części brzucha przypominające zapalenie wyrostka robaczkowego. Zazwyczaj objawy ustępują po kilku dniach a dorosły organizm jest w stanie sam się wyleczyć jednak zdarza się, że w ciężkich przypadkach rozwinięcia choroby może dojść nawet to zakażenia całego organizmu – posocznicy.
jest chorobą o rzadkim występowaniu objawów i dotyka w większości dzieci oraz osoby starsze. Osoby zarażone bakteriami Chlamydia pneumoniae cierpią na dolegliwości układu oddechowego takie jak zapalenie krtani, oskrzeli, zatok a nawet zapalenie płuc. Długotrwałe występowanie objawów wiązać się może z uszkodzeniami w obrębie oskrzeli, dychawicą, oraz przewlekłymi katarami i zapaleniami gardła oraz zatok. Dodatkowo odczuwalne są bóle stawów i mięśni. U osób starszych istnieje zwiększone ryzyko rozwinięcia zapalenia płuc, a w konsekwencji poważne skutki zdrowotne.
Toksoplazmoza wywoływana przez pierwotniaki Toxoplasma gondii żyjące w układzie jelitowym zwierząt. Są zakaźne dla zwierząt i ludzi. W większości przypadków objawy zakażenia nie występują. Gdy jednak choroba daje jakiekolwiek znaki istnienia odbywa się to w sposób ukierunkowany na daną partię ciała lub narząd:
• węzłowa objawia się powiększeniem węzłów chłonnych szyi, współwystępująca z gorączką i bólami stawowo mięśniowymi
• oczna wskutek której następują częste obniżenia ostrości wzroku i zapalenia spojówek
• atakująca mięśnie sercowe, płuc czy wątroby
• powodująca zmiany chorobowe w układzie nerwowym mózgu, prowadzące nawet do zapalenia opon mózgowych
Taksoplazmozą zarazić się można nie tylko dzięki kleszczom. W głównej mierze roznoszona jest poprzez kontakt z kałem zwierzęcia nosiciela lub drogą pokarmową. Ciekawym faktem jest, że około 50% ludzi na świecie choruje na tę chorobę chodź większość z nich nie jest tego świadoma ponieważ u dobrze rozwiniętych zdrowych organizmów taksoplazmoza nie stanowi żadnego zagrożenia.
Brucelloza do niedawna była to choroba atakująca jedynie organizmy zwierzęce. Jednak ostatnimi czasy w wyniku postępu mutacji patogenów wyodrębniony został nowy gatunek tych bakterii Brucella canis powodująca chorobowe skutki również u ludzi. Do częstych objawów brucellozy szczególnie w jej początkowym stadium należą skoki temperatury ciała, nadpotliwość, dreszcze, mogą pojawić się zmiany skórne; wysypki i krostki. W dalszej kolejności powiększenie węzłów chłonnych oraz narządów wewnętrznych a także bóle kostno-stawowe i nerwobóle. Zarażenie tą chorobą kobiet w ciąży jest szczególnie niebezpieczne gdyż istnieje zwiększone ryzyko poronienia płodu.
Leptospiroza choroba zakaźna wywołana przez krętki Leptospira. Okres rozwoju choroby trwa około 10 dni a jej objawy są bardzo różnorodne. Początkowymi objawami są gorączka, która może utrzymywać się falowo przez cały okres choroby. Gorączce towarzyszą dreszcze, bóle głowy, bóle mięśni i stawów oraz osłabienie ogólne, brak apetytu i nadpotliwość. Niekiedy na skórze pojawia się plamista wysypka oraz opryszczka wargowa. Do rzadkich objawów Leptospirozy należą wymioty, biegunka, wzdęcia, powiększona wątroba lub śledziona, zmiany w układzie oddechowym oraz przekrwienie spojówek. Ze względu na fakt, że choroba obejmuje szeroki zakres dolegliwości, proces leczenia jest trudny i długotrwały.
Choroba Borna nazwa pochodzi od miasta w Saksoni, w którym w latach 90 XIX wieku wybuchła epidemia tej choroby. Wywołana jest przez wirus Borna disease virus, BDV, które są spokrewnione z wirusami Ebola i Marburg powodującą chorobę podobną do Eboli. Choroba Borna jest chorobą odzwierzęcą, która w większości przypadków atakuje zwierzęta dzikie i hodowlane np. konie, owce, hipopotamy, lamy oraz bydło a także ptaki i małe gryzonie. Atakuje ona układ nerwowy powodując objawy zbliżone do schizofrenii lub psychozy maniakalno-depresyjnej. Działanie choroby na człowieka i jej objawy są wciąż kwestią sporną i nie do końca wyjaśnioną (więcej w art. Liberski P. et. al. Choroba Borna, 2007)
Tularemia jest to bardzo groźna choroba wywołana pałeczkami Francisella tularensis. Bakterie tego gatunku mają niezwykłe zdolności do szybkiego namnażania się przez co stanowią groźny czynnik chorobotwórczy. Już kilka bakterii przedostających się do naszego organizmu jest w stanie spotęgować swoją liczebność kilkaset razy i zaatakować z dużą siła. Po drugie pałeczki Francisella tularensis są zdolne „oszukać” system immunologiczny i przełamać jego bariery co powoduje, że naukowcy porównują te bakterie niemalże do broni biologicznej. Gdy dochodzi do zakażenia bakteriami poprzez ukąszenie kleszcza najczęściej w tym miejscu niemal natychmiast tworzą się rumieniowate grudki, które w kolejnych dniach powiększają się i zmieniają w krosty a następnie we wrzody. Choroba w pierwszej kolejności zwykle atakuje błony śluzowe a następnie wnikając w głąb dostaje się do węzłów chłonnych. W ciągu 3-6 dni od zakażenia następują objawy grypopodobne takie jak dreszcze, bóle głowy i mięśni, gorączka. Na szczęście choroba ta przenoszona przez kleszcze rzadko prowadzi do skutków śmiertelnych.
Mykoplasma około 80% kleszczy roznoszących choroby, są nosicielami bakterii powodujących mykoplasmę. Z tego około 1/3 posiada aż trzy jej gatunki. W związku z tym nietrudno o zakażenie tą chorobą poprzez ukąszenie kleszcza, a najbardziej narażone są osoby, które nie podejmują natychmiastowego leczenia. Objawy tej choroby są bardzo różne, od bezobjawowej przez objawy lekkie takie jak infekcje dróg oddechowych, aż po objawy ciężkie infekcji całego organizmu. Dodatkowo nałożenie się kilku chorób jednocześnie może osłabić organizm powodując, że mykoplasma staje się poważnym zagrożeniem dla zdrowia człowieka. Ostry przebieg mykoplasmy może atakować układ nerwowy, mięśnie lub stawy. Niekiedy jej objawy są zbliżone do boreliozy powodując przewlekłe zmęczenie, bezsenność, depresje, bóle głowy, nadpotliwość i wiele innych.
Wirusy z rodziny HHV zakażenia wirusami typu herpes czyli human herpervirus są powszechnie występującymi drobnoustrojami chorobotwórczymi u ludzi. Do rodziny human herpervirus (HHV) należą:d
HHV-1 wywołujące opryszczkę typu 1
HHV-2 wywołujące opryszczkę typu 2
HHV-3 odpowiedzialne za ospę wietrzną i chorobę półpaśca
HHV-4 choroby Ebsteina I Barr
HHV-5 choroby cytomegalii
A także HHV-6 powodujące chorobę zwaną rumieniem nagłym lub gorączki trzydniówki
HHV-7 oraz HHV-8 zwane wirusami mięsaka Kaposiego.


Drożdzaki Candida występują powrzechnie w chorobach odkleszczowych. Candida albicans to grzyb z rodzaju drożdzaków, który jest elementem naturalnej flory jelit. Podczas kuracji antybiotykowej, kiedy obydwie "zła" i "dobra" flora są zabijane, może występować przerost drożdzaków. W momencie, gdy populacja drożdżaków zaczyna gwałtownie wzrastać pojawia się problem. Rozwojowi Candidy albicans sprzyjają: zanieczyszczenie środowiska, wysokie spożycie alkoholu, żywność przetworzona, rafinowana (oczyszczona) zawierająca liczne dodatki konserwujące itp. stres. Dochodzi wówczas do przekroczenia przez Candide bariery przewodu pokarmowego co skutkuje zagnieżdżaniem się w innych częściach ciała i zmianą formy – ze zwykłego drożdżaka w niebezpieczną bakterię nieczułą na antybiotyki i leki przeciwgrzybiczne. Z przewodu pokarmowego dostaje się do ścian jelit, następnie atakuje krew, w niej podróżuje po organizmie, osiedlając się w najcieplejszych i wilgotnych organach organizmu człowieka.

Candida jest obecna w środowisku praktycznie wszędzie i do czasu, gdy organizm posiada sprawnie funkcjonujący układ odpornościowy jest dla nas niegroźna. probiotyki . Musimy uświadomić sobie, iż niektóre produkty wspomagają intensywny rozwój drożdży w rodzaju Candida albicans. Narażamy się na rozwój choroby poprzez: dietę bogatą w proste węglowodany (jasne pieczywo, duże ilości ziemniaków, produkty z jasnej mąki, oczyszczony ryż itp.), nadużywanie cukru (słodzenie każdego spożywanego w ciągu dnia napoju, częste jedzenie słodyczy, spożywanie słodzonych i gazowanych napojów), dieta bogata w mięso i mleko (zawierające antybiotyki i hormony), spożywanie żywności typu fast food, niskie spożycie warzyw, nadużywanie używek tj. kawa, alkohol, nikotyna

Pacjenci, którzy chorują na boreliozę mogą być zakwalifikowani jako pacjenci z nerwicą (w przypadku obiektywnie stwierdzonych objawów i braku pozytywnych wyników testów na boreliozę), mogą mieć stwierdzony zespó Munchhausena (pacjent wymyśla objawy, aby uzyskać uwagę lekarza ) Może mieć stwierdzone jednostki chorobe takie jak : -reumatyzm zespół chroniczego zmęczenia toczeń rumeniowanty stardnienie zanikowe boczne arytmia serca migrena • reumatoidalne zapalenie stawów — 95% osób z RZS jest zarażonych bakterią Borrelii • fibromialgia — która w zasadzie nie jest chorobą, lecz raczej zespołem bólowym o nieznanej etiologii • stwardnienie rozsiane (SM) - nawet 50% przypadków • choroby skórne – najczęściej zanikowe zapalenie skóry, twardzina i inne • zespół Guillian-Barre • ADHD • choroby Alzheimera i Parkinsona
Reakcja Jarisha -Herxeimara zostały tak nazwane od nazwisk badaczy bakterii Adopha Jarisha i Karla Herxeimera, którzy jako pierwsi opisali to zjawisko. Pojawia się ono podczas masowego obumierania ustrojów bakteryjnych w trakcie postępu choroby lub jej leczenia. Reakcje Herxeimera często występują przy boreliozie. Gdy duże ilości krętków obumierają ich organizmy rozpadają się fragmenty ich ciał i toksyny, które uwalniają powodują tymczasowe nasilenie objawów.
Bedąć chorym na borelizę należy wiedzieć, że utrzymanie prawidłowej diety może przyczynić się do poprawy zdrowia i zmniejszenia objawów choroby. Zasady diety są proste należy unikać cukrów, drożdzy, węglowodany ponieważ mają one działanie prozapalne oraz mogą przyczynić się do przerostów drożdzaków . Należy starać się zjadać produkty jak najmniej przetworzone przemysłowo.Należy unikać alkoholu, używek, mąki przennych i białych wysokiego przemiału. Grupą pokarmów o właśćiwościach prozapalnych jest nabiał.

Podstawą takiej diety powinny naturalne probiotyki, jaja, ryby, pełnoziarniste produkty zbożowe, warzywa



W tym miejscu chce podkreślić, że każdy człowiek jest inny, należy poznać reakcje swojego organizmu i dostosować dietę do tych reakcji.


W diecie powinny znaleźć się produkty zawierające probiotyki, witaminy (ze szczególnym naciskiem na witaminę B, A, E, D i C), mikro i makroelementy (bardzo ważny w przypadku osób z objawami stawowymi jest selen oraz magnez), kwasy omega 3 i 6 oraz koenzym Q10. Kwas foliowy i B12 -to ważne składniki, które potrafią regenerować uszkodzone nerwy.

Badania potwierdziły, że osoby cierpiące na bóle i zapalenie stawów (również te wywoływane przez bakterię Borrelii) mają dużo niższy poziom w organizmie witaminy A i E oraz selenu
Osoby, które mają niedobory witaminowe, unikającace ruchu i nadużywające alkoholu lub tytoniu mają o wiele mniejsze szanse na pełne wyjście z choroby
Na którą składa sie zdrowy sen, przestrzeganie zasad diety, suplementacja, ruch są kluczowym elementem w poprawie samopoczucia i całkowitym wyjśćiu z boreliozy.
Prosto o diagnozie i leczeniu Boreliozy - Nicola McFadzean
Borelioza i inne choroby odzwierzęce- Jolanta Orłowska
Pokonać boreliozę : naturalne sposoby zapobiegania i leczenia boreliozy i jej koinfekcji - Stephen Harrod Buhner
Borelioza : poradnik dla pacjentów -Ute Fischer, Bernhard Siegmund
Naturalne leczenie boreliozy-Wolf Dieter Storl

Poniższe fragmenty pochodzą z książki Stephena Harroda Buhnera " Pokonać borelizę"

Rodzaj krętka powodujący boreliozę (chorobę z Lyme) należy do rodzaju Borrelia. Niestety istnieje pewna liczba organizmów Borelii zdolnych do infekowania ludzi. Na przykład borrelia hermisii oraz 14 spokrewnionych z nią Borelli powodujących dur powrotny. Istnieją trzy główne Borrelie , które są przyczyną boreliozy (choroby z Lyme) ; Borrelia Burgdorferri, B, afzelii, oraz B. Garinii. Dodatkowo zostały juz zainfekowane : B. Lonestari, B. Valaisiana, B. Andersonii, B. Japonia, B. Lusitanie, B. Turdae, B. Tanukii, B. Spielman oraz B. Bissettii.

Borrelia bugdorferi uważana jest za podstawowy czynnik boreliozy z Lyme w Stanach Zjednoczonych , tak jak B. Afzelii oraz B. Garinii są uznawane za przedstawicieli boreliozy w odmianach europejskiej oraz azjatyckiej. Wszystkie są w stanie powodować objawy o różnym charakterze, w różnym czasie, u różnych ludzi, w różnych miejscach. Nie mają ograniczeń związanych z kontynentami, Wszystkie organizmy Borrelii poruszają się po świecie z wielką swobodą- samoloty sa używane przez inne formy życia także, nie tylko przez ludzi. Inne gatunki Borelii chociaż nie są tak rozpowszechnione jak trzy główne szczepy , również powodują zakażania na różnych kontynentach, w różnych kombinacjach.

Wszystkie gatunki Borrelii są chorobotwórcze, co znaczy, że powodują choroby. Krętki boreliozy przypominają robaczki spiralnego kształtu, w takiej też formie trafiają do żywych tkanek. A tak naprawdę wkęcają się albo przegryzają sobie drogę poprzez tkanki do miejsc, które chcą kolonizować. Łatwość poruszania się pozwala im na kolonizacje wysoce lepkich ośrodków, takich jak kolagenowe tkanki dookoła kolan albo wodniste ciecze w oku. Wolno żyjące , te , które żyją samodzielnie w przyrodzie, też preferują podobne substancje, zazwyczaj jest to gęste błoto. Nieskrętkowe bakterie wybierają mniej wodniste substancje;nie jest łatwo dostosować się do lepkiego środowiska,preferowanego przez krętki. Ale krętki są bardzo ruchliwymi organizmami i poszukują własnie takiego rodzaju albo nawet gęstszych środowisk do kolonizacji. Jest to część ich charakterystyki. Ponad 6 % struktury genomu organizmów Borrelii oddane jest faktorom ruchu.

Wszystkie gatunki Borelii sa chorobotwórcze , co znaczy, iż wszystkie powodują choroby. W odróżnieniu od wielu bakterii dokonujących podziału co dwadzieścia minut, u krętków trwa to 8-10 godzin.

Pierwsze wzmianki o chorobie pojawiły się literaturze medycznej w 1880 r., a badania próbek kleszczy od 1980 r. Wykazywały, iż borelioza była obecna u kleszczy w tamtych czasach , więc należy podać w wątpliwość fakt, że patogen po raz pierwszy zainfekował człowieka w naszej erze. Analiza genomu wykazuje, iż krętki boreliozy wyodrębniły się u unikatowe organizmy minimum 100 milionów lat. Borrelii dobrze rozwijały się na kleszczach i innych nosicielach przez bardzo długi czas, one nie potrafią istnieć samodzielnie albo bez żywiciela.

Badania ostatnich lat sugerują , iż borelioza była rozpowszechniona u szczepu Indian Louisiana Tchefuncte pomiędzy 500 p.n.e. I 30 n.e.

Unikatowość borelii

Organizmy Borrelii są unikatem w skali świata mikrobów. Posiadają właściwości niezwykle wśród bakterii(prokariotów), cechy, które częściej łączy się z eukariontami (bardziej skomplikowanymi, nie-bakteryjnymi formami życia podobnymi do kleszczy oraz ludzi). Mają jak tłumaczą to badacze Saier i Paulsen: "lineralne chromosomy, cytoszkielet oraz periplazmiczne rozłogi, które podwyższają i tak dużą ruchliwość oraz niezwykłą chemottaksje".

Borrelii są tak niezwykłe, że na początki były klasyfikowane jako przedstawiciele pierwotniaków a nie bakterie. Są również unikatowe pod względem posiadania genetycznych bloków replikacji niepodobnych do tychże u żadnej za znanych bakterii, co czyni je jeszcze bardziej skomplikowanym pod tym względem. Znajdują się również wśród bardzo nielicznego grona, które nie potrzebują żelaza. Najbliższe spokrewnienie wykazują z krętkami Treponema, te same które powodują syfilis. Organizmy Borrelii sa pasożytnicze i należy o nich myśleć w tych kategoriach z powodu struktury metabolizmu, a wszystkie nukleotydy, kwasy tłuszczowe, kofaktory enzymowe muszą być pobierane od żywicieli. To dlatego nie są one w stanie istnieć poza żywicielem. Na nieszczęście dla nas, krętki boreliozy mają również elastyczność bakterii, która pozwala im na szybką zmianę ich struktury genowej. Robią to, żeby schować się przed działaniem antybiotyków oraz lepiej dostosować się do nowyhc żywicieli, takich jak ludzie, unikając tym samym działania systemu immunologicznego.

Krętki boreliozy są przenoszone nie tylko poprzez ugryzienia kleszczy, ale również poprzez inne mechanizmy. Po momencie od zakażenia można je zauważyć w kobiecym mleku, łzach, nasieniu i moczu. Niemowlaki są infekowane przez matki podczas ciąży.

Zależność pomiędzy Borrelia a kleszczem

Duża ilość bakterii jest rozpatrywana w sposób lineralny, od punktu początkowego do końcowego. W boreliozie nie całkiem się to sprawdza, ponieważ nie ma w niej wspólnego początku, nie ma również wspólnego punktu końcowego. Choroba może mieć charakter błędnego koła, każdy punkt może być przypadkowy.

Szczyt aktywności larw kleszcza przypada na sierpień. Larwy są malutkie, ciężko zauważalne. Wybierają mniejsze zwierzątka , znajdujące się blisko ziemi, takie jak np. myszy.

Jak tylko larwa(albo inne stadium rozwoju kleszcza) zaczyna się żywić zaczyna się także wydzielanie unikatowej chemicznej mieszanki do krwioobiegu żywiciela. Wśród innych rzeczy to właśnie aktywizuje chemicznie bodźce dla krętków, które w nich są i zaczynają być dożywiane. Natychmiast po wyczuciu odczynników śliny, krętki podążają do krwioobiegu i wpływają do niego w miejscu przymocowania larwy. To jest szczególny moment ponieważ nie każda larwa jest zainfekowana od urodzenia. Równocześnie z rozpoczęciem żywienia przez larwę , krętki wypływają do krwioobiegu poprzednio nieskażonej larwy kleszcza razem z jej krwawym posiłkiem. W taki oto sposób choroba zostakie przekazana nowemu pokoleniu.

Ilość zakażonych larw zależy od wielu czynników, od tego jaka była zima do tego, na ile duża jest populacja myszy na danym terenie w poszczególnym roku.Wskazniki zakażenia zmieniają się od 3 do 100 %. Zmiany klimatyczne spowodowały anormalne ciepłe zimy i wilgotne lata, które również pogorszyły problem. To poszerzyło środowisko kleszczy.

Borelioza u ludzi

Krętki boreliozy potrafią identyfikować różne rodzaje komórek u żywiciela, żeby ułatwić sobie przenikanie do systemów żywiciela. To pozwala wybrać im swoje ulubione miejsca w tkankach-stawy, wodniste ciesze oka, opony mózgowe, rozmaite kolagenowe tkanki w ciele (takie jak skóra i kolana)oraz tkanki serca.

Organizmy Borrelii zostały odnalezione przywarte do wyhodowanych śródbłonkowych i nabłonkowych komórek , rozmaitych komórek nerwowych, komórek mózgu, komórek glejowych. Zwykłe krętki żyją głębiej w tkankach niż inne rodzaje bakterii. One, tak naprawdę potrafią poruszać się znacznie szybciej właśnie w lepkich substancjach podobnych do kolagenowych tkanek niż we krwi.

Ponieważ krętki mają różne podtypy oraz gatunki, trafiają do różnej liczby , różnych ludzi w różnych ilościach, którzy mają różne systemy odpornościowe, objawy mocno się różnią. Niektórzy mają bardzo słabe objawy a ich stan wskazuje na zażegnanie problemu. Inni, od samego początku mają ostre objawy, a poprawa następujące tylko częściowo albo z wielkim trudem , nawet przy zastosowaniu najsilniejszych antybiotyków pod ścisłą kontrolą.

Objawy skórne boreliozy

Po wejściu do ludzkiego ciała krętki zaczynają aktywnie rozprzestrzeniać się w tkankach. Dlatego też erythema migrans (EM), czyli rumień wędrujący, który zjawia się u niektórych zakażonych pojawia się stopniowo, powiększając się w czasie ustępowania choroby. Jest to znak, że krętki przemieszczają się przez tkanki. Chociaż (EM) przez dłuższy czas był uważany za podstawowy wskaźnik choroby w przypadku zakażenia boreliozą, nie jest on niezawodnym diagnostycznym indykatorem dla wszystkich zainfekowanych. Taki wniosek staję się możliwy dlatego, że tylko około jednej trzeciej ( 37%)) zakażonych ludzi ma EM jako objaw. Jednakże tylko u około 10 % osób z rumieniem krętki boreliozy mogą być wykryte we krwi.

Neuroborelioza -infekcja ośrodkowego układu nerwowego

Spośród czterech głównych obszarów symptomatycznej infekcji Borrelią -skóra, stawy, serce i ośrodkowy układ nerwowy-ten ostatni jest na ogół najbardziej osłabiający. Początek choroby może być opóźniony lub natychmiastowy, a przebieg waha się od łagodnego do poważnego. Zarówno ośrodkowy , jak i obwodowy układ nerwowy są często dotknięte. Krętki aktywnie penetrują płyn mózgowo-rdzeniowy (CSF) , opony mózgowo-rdzeniowe i mózg wkrótce po zainfekowaniu.

Nasilenie objawów pojawiających się przy infekcji ośrodkowego układu nerwowego, zależy od stanu układu odpornościowego zainfekowanego. Typ krętka również gra tu rolę, tak samo jak czas zakażenia przed leczenie.

Boreliozowe zapalenie serca

Powikłania sercowe występują u około 10 % zainfefowanych. Przeważnie objawiają się jako zaburzenia rytmu lub przewodności, zapalenie wsierdzia i mięśnia sercowego bądź zapalenie osierdzia. Najpowszechniejszym problemem jest częściowa blokada przedsionkowo-komorowa .

Borelioza oczna i otoborelioza

Infekcja boreliozy powoduje zwykłe dolegliwości oczne, choć jest to częstokroć niezauważalne. Najpowszechdniejszymi z nich są tzw. Plamy przed oczami, uczucie ucisku w gałkach ocznych i zaburzenia widzenia. Pojawiają się choroby nerwu wzrokowego i siatkówki, zapalenie spojówki, zapalenie rogówki, błony naczyniowej czy ciała szklistego oraz inne formy chorób zapalnych dalszych segmentów. Chroniczne i ostre zapalenie przedniej części błony naczyniowej jest prawdopodobnie najczęstszym powikłaniem. Jest to zapalenie przednich błon tęczówki i naczyniówki. Ból i zaczerwienienie to jego główne objawy.

Badania diagnostyczne

W przypadku braku wyraźnego rumienia wędrującego niemożliwa jest rzetelna i konsekwentna diagnoza boreliozy. Nawet u 2/3 zarażonych tymi bakteriami nie występuje rumień a wiele osób nawet nie zauważa kleszcza. Kleszcze w stadium nimfy są bardzo małe i częste przeoczane.

Podczas gdy używane testy mogą czasem pomóc, niektóre, niekonwencjonalne i trudno dostępne są znacznie lepsze, wszystkie testy stale przeoczają zakażenia krętkami. Wiele osób, wcześniej uważanych za seronegatywne, po ponownych bardziej czułych testach w lepszych laboratoriach okazało siię być cały czas zarażonymi boreliozą. Istnieje wiele przyczyn powodujących problemy z testami. W pierwszych dwóch ( do czterech) tygodniach infekcji jedynie organizmy połowy zarażonych osób produkują mierzalne ilości przeciwciał dla Borrelii.

Osoby badanee w tym czasie często mają negatywne wyniki i poddają się ponownym badaniom dopiero, gdy ich stan zdrowia znacząco się pogarsza. Liczba ciał IgM wzrasta w trakcie trzeciego tygodnia, osiąga najwyższe wartości po 4-6 tygodniach, po czym zanika do 8 tygodnia. Przeciwciała IgG mogą przetrwać przez lata lub dekady po skutecznym leczenie, w związku z czym badane osoby mogą być zdiagnozowane pozytywnie pomimo, że wcale nie chorują.

Odpowiedz przeciwciał może być słaba lub żadna w różnych stadiach choroby u różnych osób. Krętki boreliozy często osiągają szczytowe wartości po 60 dniach od zarażenia, a następnie ich poziom w organizmie spada do niskich wartości. Poziom Borrelii możę być tak niski, że nie zauważa się ich w badaniach nawet w biopsji. Co więcej, mogą się otorbić, co czyni je jeszcze trudniejszymi do wykrycia. Kuracje antybiotykowe mogą powodować 1000-krotny spadek i tak już niskich poziomów krętków w ciele, przez co wykrycie pozostałych staje się prawie niemożliwe jakimkolwiek środkami. Dodatkowo fałszywe wyniki dodatnie i ujemne, reakcje krzyżowe oraz inne problemy są powszechne w testach na boreliozę.

Dwa najpopularniejsze testy na borelioze – to test Elisa i Western Blot.

Test Elisa zasadniczo sprawdza surowicę we krwi na obecność przeciwciał dla drobnoustrojów Borrelii. Jednakże okazuje się on negatywny dla co najmniej 35 % osób, u których biopsja skóry wykazała obecność krętków nadających się do założenia kultury. Wiele badań wykazało, że test nie sprawdza się dla tego schorzenia.

Test Western Blot (również immunoblot) może być zorientowany na IgG lub Ig M (Immuglobulinę G lub M), dwa różne przeciwciała produkowane w odpowiedzi na infekcje. Test działa mniej więcej tak : krętki boreliozy umierają i są rozbijane poprzez kąpiel w detergencie. Odziela to biała od ich błon. Specjalny proces jest wykorzystywany w celu przyłączenia tych białek do nylonowej błony. Biała o tym samym rozmiarze molekularnym skupiają się i przyłączają do nylonu w tak zwanych paskach. Pobiera się u pacjenta surowicę krwi i testuje na błonach nylonowych z dołączoną Borrelą , by sprawdzić z iloma paskami reaguje krew. Im więcej pasków-tym lepiej.

Aby wyniki nadawały sie do wykorzystania, test Western Blot powinno się prezentować przez pokazanie, które zespoły są reaktywne. Niestety wiele laboratoriów przedstawia test jedynie jako pozytywny lub negatywny.